Hava Durumu
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi8
Bugün Toplam38
Toplam Ziyaret575910
Takvim
Saat
Bülent ÜSTÜNDAĞ
MİLLİ MÜCADELEDE MUTUN ÖNEMİ !… KONYA VE KARAMAN İSYANI!...
11/05/2022
1920 yılı Eylül ayı sonlarına doğru Konya ve Bozkır'da isyan emareleri görülmeye başlanmıştı. Bundan telaş eden Mut ileri gelenleri, Mutluların bu uygunsuz ve hain harekete kapılmamaları için olanca gayretlerini sarf ediyorlardı. Milli davaya inanmış adamlar vasıtası ile köylerde halkı başı boş bırakmıyorlar, onları kazanmaya çalışıyorlardı. Bu yüzden Mut'ta ve köylerinde hiç bir geri inanışlı hareket görülmemiştir.  
2 Ekim 1920'de Konya'nın Çumra kasabası asi Delibaşı tarafından işgal edildi. Bir gün sonra da Konya'nın işgal edildiği, Sultaniye (Karapınar) ve Karaman kasabalarının da asiler eline geçtiği duyuldu. Karaman asiler tarafından işgal edilince Konya mebusu Karamanlı Arif Bey asilerin elinden kaçıp Mut'a gelmişti. 
Karaman'ı işgal eden asilerin kumandanlarından birisi Kenan adında bir hain idi (Kenan Kerküklüdür).  
Mutlular bu adamı pek iyi tanırlardı. Karaman'ın işgali sırasında Kenan'dan bir telgraf alındı. Bu telgrafta; 
- On bin kişi ile Mut'a varıyorum diyordu. 
Derhal ve aynen şöyle cevap verildi; 
-Melanetini Karaman'da bile söktüremezsin. Senin ne tiynette bir adam olduğunu Mutlular çok iyi bilir, vatan haini. 
Bu telgrafa Kenan'dan cevap gelmedi, zaten cevap verecek vakti her halde bulamadı. 
Karaman gibi zengin bir yer ellerine geçmişti, bunun soygunculuğu yapılırken eşkıya güruhu çene yarışına girişmezdi. Onlar keselerini, ceplerini, heğbelerini, torbalarını doldurmaya bakarlardı. 
Asilerin Mut'a da hücum etmeleri muhtemel olduğundan, Bu hareketi önlemek maksadı ile Mut Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti azasından Yakup Bey ile o sıralarda Mut'ta misafir olan Çölemerik (Hakkari) kazası kaymakamı İbrahim Fehmi Bey emrine kâfi mikdarda asker verilerek Mut'un Sartavıl yaylasına gönderildi. Bunlar hem orayı kapayacaklar ve hem de asilerin hareketini kollayacaklardı. Ayrıca Karaman'ın güney doğusunda bulunan Dağa, Gödet, Göğce köyleri ve civarı da Mut'un Güme köyünde bulunan jandarma erleri ve halktan teşkil edilen müfreze ile kuvvetli bir şekilde kapatılmıştı. Bu kuvvetlere Güme köyünden Hacı Ömer oğlu yedek üsteğmen Ahmet Efendi kumandan tayin edilmişti. Asilere karşı çıkarılan bu kuvvetler, merkezle ve birbirleriyle daimi temas ve muhabere halinde bulunuyorlardı. 
Karaman'da asiler tarafından, Karaman kaymakamı tayin edilen Hadimli Mustafa Asım (Karaman'da istidacı idi), işe başlar başlamaz Mut ve Silifke'ye telgrafla birer beyanname yollamakta gecikmemiş ve bunda pek çok sayıklamalarla beraber yirmi bin kişi ile varacağını söylemeyi unutmamıştı. 
Bu telgrafnameye İçel Mutasarrıfı tarafından verilen cevap; 
-Karaman kaymakam vekili Asım'a: İlanı bildirilen telgrafınızı layık olduğu kenefe talık ettim. İçel sancağı imanını, vatanını sizin gibi paraya değişemez. Cesaretiniz varsa hemen geliniz. Laşe-i habasetiniz çakallara peşkeş çekilmekte kusur edilmez. 
                                                                                                                        İçel Mutasarrıfı              
Hilmi
(Asım'ın telgrafına Mutlular da uzun bir cevap vermişlerdir)

Konya'nın işgali sıralarında Mut telgrafhanesi milli kuvvetler tarafından kontrol altına alınmış ve Mut telgrafhanesinde Mutlu Mustafa Nazmi (Yoncacı) ve Hatıpzade Emin (Tüzün) Beyler vasıtası ile Konya ve Karaman'daki isyan hareketlerinden muntazaman malumat alınıyordu. 
Çok geçmeden Karaman'ın milli kuvvetler tarafından işgal edildiği, asilerin ise Hadim, Bozkır ve Aladağ taraflarına kaçtıkları duyuldu. Asilerin niyetleri oralarda dolaşan eşkıya çetelerini de toplayıp tekrar isyana devam etmekti. Bunu da yaptılar.
Mut'un Karaman sınırlarını Sartavıl yaylası cihetinden muhafaza eden askerlerimiz tarafından bazı isyancıların yakalandığı bildirilmiş ve ayni zamanda keyfiyet İçel Mutasarrıfına şu telgrafla haber verilmişti;  
                                 
 İçel Mutasarrıfı Hilmi Beye...
Ehemmiyetine binaen Sartavıl ciheti müfreze kumandanlığına, cesareti ve hüsn-ü idaresi ile meşhur Çölemerik (Hakkari) kaymakamı olup ahval-i hazıra dolayısı ile mahalli memuriyetine gidemeyen İbrahim Fehmi Bey memur edilmişti. Şimdi mumaileyh tarafından Karaman isyanında ve usat meydanında müsellahan icra-i şekavet ettiği sabit olan Bozkırlı Mehmet ve dört nefer refiki, yedinde bir gıra, yirmi beş fişek, bir Alman mavzeri elli fişek, iki reis at ve bir heğbe derununda iki kanat kırılmış gön ve bu gönler arasına gizlenmiş bir kasatura ve müceddet bir Osmanlı bayrağı ve dokuz yüz adet kara davar derdest edilmiş, silahlar lüzumuna mebni yanımda alıkonarak ve diğer eşyalarla Mehmet ve Ahmet gönderilmiştir.
Merkuman tevkif olunarak tahkikata mübaşeret edilmiş, davarlarla diğer rüfekası celp edilmek üzere kuvvet çıkarılmış ve mumaileyh İbrahim Fehmi Beyin talebine mebni mıkdar-ı kafi kuvvet de gönderilmiştir. Bu mıntıkanın cesamet ve ehemmiyetine ve Karaman civarındaki köylerden isyana iştirak edenlerin bulunmasına binaen Yakup Bey'e emir verilerek Aladağ mıntıkasına gönderilmiştir. 12 Ekim 1920
Mut Kaymakamı Mehmet Ali 
Konya mebusu  Arif 
İçel mebusu Ali
Sartavıl müfreze komutanı Kaymakam İbrahim Fehmi Bey tarafından 14 Ekim 1920 tarihinde Mut –Kaymakamlığına gönderilen mektuptan anlaşıldığına göre, Mut'tan Karaman'a imdat için (Karaman, 14 Ekim 1920'den evvel Konya ve Mersin'den gelen milli kuvvetlerle sarılmış ve asilerin elinden alınmıştı) gönderilen 20 jandarma erinin Karaman'da kalmasında bir fayda olmadığından, asilerle daimi temas halinde bulunan Sartavıl müfreze kumandanlığı emrine verilmesi rica edilmektedir. Sartavıl müfreze karargahının kaldırılarak Karaman'a daha yakın olan Ebrişim köyüne nakli ve muhaberatın Karaman telgrafhanesi vasıtası ile temini ve asilere karışmaları muhtemel olan Cerit, Buyuntu köylerine baskın yaparak bu köylerin, asilere karışması ve Aladağ taraflarından gelecek asi kuvvetlerinin önlenmesi düşüncelerine dayanılıyordu ki çok doğru olduğu sonradan anlaşılmıştır. 

Devam edecek : Haftaya:  MUT MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ'NİN ZAFERLERİ.. ASİLERİN ERMENEK BASKINININ ÖNLENMESİ


121 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

SİLİFKE'NİN İŞGALİ VE SİLİFKE MÜDAFA-İ HUKUK CEMİYETİ KURULUYOR - 29/06/2022
SİLİFKE'NİN İŞGALİ VE SİLİFKE MÜDAFA-İ HUKUK CEMİYETİ KURULUYOR
MUT MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ - 22/06/2022
İLK BÖLÜK KUMANDANI
MUT MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ - 15/06/2022
Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Mut'ta Kurulmuş ve düzeni
MUT MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ - 08/06/2022
MUT MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ
KEKLİK AVI DESTANI - 01/06/2022
KEKLİK AVI DESTANI
ASİ ASLAN MEHMETİN İDAMI - 25/05/2022
ASİ ASLAN MEHMETİN İDAMI
MUT MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ'NİN ZAFERLERİ.. ASİLERİN ERMENEK BASKINININ ÖNLENMESİ - 18/05/2022
MUT MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ'NİN ZAFERLERİ.. ASİLERİN ERMENEK BASKINININ ÖNLENMESİ
TAŞHAN - 27/04/2022
TAŞHAN
LAF LAFI AÇAR ÇOĞLAĞI GAPIZI - 20/04/2022
LAF LAFI AÇAR ÇOĞLAĞI GAPIZI
 Devamı