Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam152
Toplam Ziyaret804303
Takvim
Saat
KÜNYE
MUT'TAN HABER GAZETESİ
Kurucusu: Sıtkı SOYLU
İmtiyaz Sahibi: Ali Yaver SOYLU
Yazı İşleri Müdürü: Halil SÖYLEMEZ
Tel: 0324 774 13 69 
www.muttanhaber.net
e-mail:
aliyaversoylu@hotmail.com
U
ETS : 15016-10186-48762
HASAN KURTULAN
mutludegerleme@gmail.com
MAKUL ÇÖZÜM
13/10/2023
Dünya ekonomik anlamda global bir köy haline geldi ve ülkemiz de 1980 yılından bu yana attığı adımlarla dünya ekonomisinin bir parçası oldu.
Süreçte Türk Lirasının uluslararası dolaşıma (Konvertibilite) açılmasından serbest sermaye hareketlerine, çifte vergilendirmenin önlenmesine yönelik düzenlemelerden, kara parayla mücadeleye kadar hemen her konuda dünya finans sistemine entegre (olmaya çalışan) bir ekonomiyiz.
Avrupa Birliği adaylık sürecimizde pek çok kurumumuzla birlikte bankalar da uyum çalışmaları yaptılar. Konuyla ilgili BASEL kriterlerinin ilki ve ikincisi yerine getirildi, an itibariyle BASEL-3 kapsamında düzenlemeler hayata geçiriliyor.
Dünya ekonomik sistemini bir havuz gibi düşünürsek, havuza atılan her taş, dalga dalga havuzun her tarafını etkilemekte, bir vücuda benzetirsek de, bir ekonomide ortaya çıkan problemler neredeyse tüm ekonomileri etkiliyor. Elbette, dünya ticaretinin yaklaşık %13'ünü gerçekleştiren ve parası (Dolar) tüm dünyada “rezerv para” olarak kabul edilip değerli olan ABD'nin attığı her adım etkili olmaktadır.
Yaşamakta olduğumuz ekonomik krizin analizini yapmak için, öncelikle global, daha sonra bölgesel ve arkasından yere şartları değerlendirmek gereklidir.
GLOBAL ŞARTLAR
Dünyada rezerv parayı, dolayısıyla likidite şartlarını kontrol eden ABD Merkez Bankası (FED), 2008-2013 arasında zirveye çıkan bol keseden para basma ve tüm dünyaya vererek enflasyon ihraç etme sürecinin devamında da ivmesini azaltarak para basmaya devam etti ve arkasından pandemiyle (Covid19) birlikte sosyal gerekçelerle ilave para basıp dağıttı. Eş zamanlı olarak da referans faizleri neredeyse sıfıra indirerek kredilerle ilave likidite sağladı. 
Süreçte ülkelerindeki artan enflasyonla birlikte yaşanan sıkıntıları gidermek için önce parasal genişleme durduruldu ve arkasından hızlıca faiz artışı yaparak piyasadan sürekli para çekti. Böylece FED referans faizi ve ABD devlet tahvilleri 15 yılın zirvesi olan %5 seviyelerini aştı. ABD faiz artışıyla birlikte tüm dünyadan Dolar likiditesi ABD'ye dönmeye başladı ve ciddi bir finansal darlık oluştu. Ülkemiz gibi sermaye açığı olan ülkeler için parasal bir kıtlık/kuraklık oluştu denebilir.
FED yanı sıra Avrupa Merkez Bankası (ECB9 ve pek çok ülkenin Merkez Bankaları enflasyona karşı referans faizlerini arttırdılar, finansa erişim tüm ülkelerde zorlaştı.
Pandemi döneminde yaşanan çeşitli aksaklıklar sebebiyle lojistik maliyeti arttı, hammadde, enerji, gıda  ve emtia fiyatlarında tarihi zirveler görüldü. 
Uluslararası finans piyasalarında yaşanan volatiliteyi gösteren VIX (volatilite/endişe endeksi) yüksek risk görülen 20 değerinin üzerine çıktı.
Uluslararası finans çevrelerinde verilen borçların bir çeşit sigortası olarak görülen ve borç verilirken faiz dışında borçlunun ödemek zorunda olduğu CDS (Credit Default SWAP) primlerimiz bir ara %7 leri aştı, emsal ülkeler %2-3 gibi oranlarla borçlanırken ülkemiz Dolar bazında %10-11 lere varan oranlarla-adeta tefeci faizi- borçlanmak zorunda kaldı. An itibariyle %5 in altına inmiş olsa da emsal ülkelerden hâlâ çok yüksektir. 
Ülkelerin borç ödeme kapasitelerini ve risklerini gösteren Uluslararası derecelendirme (Rating) kuruluşları (S&P, Fitch, Moody's) nezdinde, aşırı riskli ve yatırım yapılamaz notumuz mevcuttur.
BÖLGESEL ŞARTLAR
Bölgemizde yaşanan savaşlar (Rusya-Ukrayna, Azerbaycan-Ermenistan, Suriye iç savaşı) ,siyasi istikrarsızlıklar (Eski Sovyet Cumhuriyetleri, Irak, Lübnan vb), uzun süredir devam eden  İran'a yönelik ambargolara Rusya'ya yönelik ambargoların da eklenmesi başlıca olumsuzluklardır. 
En büyük ihracat yaptığımız bölge olan Avrupa Birliği'nin yaşadıkları ekonomik problemler ve nispî yüksek enflasyon oranlarının etkisiyle büyüme oranları düşmüş ve ithalatları azalmaktadır. Bu durum Ülkemizin ihracat miktarını azalttığından cari açımızın büyümesine yol açmaktadır.
Ülkemizin ağırlıklı ithalatı Dolar cinsinden, ihracatı ise Euro cinsinden gerçekleşmektedir. Bu sebeple Euro/Dolar paritesinde Euro aleyhine gelişmelerin olması da çapraz kur üzerinden gelirlerimizi baskılayıcı etkiye sahiptir.
 
(Devamı Gelecek Sayıda) 


639 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

BAK ŞU ALLAH’IN İŞİNE! - 05/03/2024
BAK ŞU ALLAH’IN İŞİNE!
GEL GEL YAPIYORLAR - 02/02/2024
GEL GEL YAPIYORLAR
DEVLETİN MALI DENİZ - 23/01/2024
DEVLETİN MALI DENİZ
BATAKLIĞI KURUTMAK LAZIM - 16/01/2024
BATAKLIĞI KURUTMAK LAZIM
YOK SAYARAK PROBLEMLERİ ÇÖZEMEZSİNİZ - 05/01/2024
YOK SAYARAK PROBLEMLERİ ÇÖZEMEZSİNİZ
BU AYIP KİMİN? UTANDIM - 29/12/2023
BU AYIP KİMİN? UTANDIM
NASIL YOLDAN ÇIKILIR? - 03/11/2023
NASIL YOLDAN ÇIKILIR?
İLGİNÇ ŞEYLER OLUYOR - 27/10/2023
İLGİNÇ ŞEYLER OLUYOR
ELİM YAZMAYA GİTMEDİ - 20/10/2023
ELİM YAZMAYA GİTMEDİ
 Devamı